minoxidil

minoxidil, erkek tipi ve kadın tipi saç dökülmesinde kullanılan, saç büyümesini uyarmaya ve dökülmeyi yavaşlatmaya yardımcı olan ilaçtır. İlk olarak tansiyon ilacı olarak geliştirilmiş, saç büyümesi yan etkisi fark edilince topikal yani saç derisine sürülen formuyla kellik tedavisinde kullanılmaya başlanmıştır. Köpük, sprey ya da solüsyon formları vardır; en çok 2 ve 5 oranlı formları bilinir. asıl bilinmesi gereken şey şudur: minoxidil sabır ilacıdır. bugün sürüp yarın saç beklenmez; düzenli kullanımda etkisi genelde birkaç ay içinde görülmeye başlar. İlk dönemlerde geçici dökülme artışı yaşanabilir, bu her zaman kötüye gidiş anlamına gelmez. Ama bırakıldığında kazanılan saçların önemli kısmı zamanla geri dökülebilir; yani “kullandım, bitti, saç kaldı” mantığında çalışmaz. yan etki olarak saç derisinde kaşıntı, kızarıklık, kepeklenme, yanma, tahriş ve istenmeyen yüz/kıl artışı görülebilir. Ağızdan alınan minoxidil ise tansiyon ve kalp-damar sistemi üzerinde etkiler yapabileceği için doktor kontrolü olmadan kullanılmaması gereken ayrı bir konudur. özellikle çarpıntı, göğüs ağrısı, hızlı kalp atışı, baygınlık hissi gibi durumlarda “saç için kullanıyorum” deyip geçmemek gerekir. kısaca minoxidil, kellik için mucize değil ama doğru kişide, doğru süre ve düzenli kullanımla işe yarayabilen klasik tedavilerden biridir. en büyük düşmanı da sabırsızlık ve iki hafta sürüp “bende işe yaramadı” demektir. (bkz: saç dökülmesi) (bkz: androgenetik alopesi) (bkz: erkek tipi kellik) (bkz: rogaine) (bkz: finasteride)

minoxidil’in etkili olmasının ana sebebi “saça kan getiriyor” diye anlatılsa da olay sadece damar genişletme değil. minoxidil saç derisinde aktif formu olan minoxidil sulfate’a dönüşür. Bu aktif form saç folikülünde bazı potasyum kanallarını etkiler, dermal papilla hücrelerini uyarır ve saçın büyüme fazı olan anagen dönemi uzatır. Yani saç kökü daha uzun süre üretimde kalır. Ayrıca dinlenme fazındaki bazı foliküllerin yeniden büyüme fazına geçmesine yardım edebilir. bir diğer etkisi, saç kökü çevresinde VEGF gibi büyüme faktörlerini artırmasıdır. VEGF, folikül çevresindeki damarlaşma ve beslenme desteğiyle ilişkilidir. Bu yüzden minoxidil, minyatürleşmiş yani incelmiş saçların bir kısmını daha kalın ve görünür hale getirebilir. ama önemli nokta şu: minoxidil DHT’yi engellemez. Yani erkek tipi kelliğin ana hormonal sebebini doğrudan kesmez. Daha çok saç kökünü “çalış, büyüme fazında kal, biraz kalınlaş” diye dürten bir uyarıcı gibidir. Bu yüzden bazı kişilerde iyi çalışır, bazılarında zayıf kalır; çünkü saç derisindeki sulfotransferase enzimi minoxidil’i aktif forma ne kadar çevirebiliyorsa etki de buna göre değişebilir. ilk aylarda dökülme artışı olabilmesinin sebebi de budur: bazı eski, zayıf telogen saçlar dökülüp yerini yeni büyüme döngüsüne bırakır. Bu her zaman kötüye gidiş anlamına gelmez.