james webb teleskobunun evrenin beklenenden hızlı genişlediğini doğrulaması

James Webb ve Hubble verileri, evrenin genişleme hızındaki “Hubble gerilimi” denen problemi güçlendirdi. Yani yakın evrenden ölçülen genişleme hızı, erken evrene bakarak yapılan standart model tahmininden daha yüksek çıkıyor. NASA bunu “puzzle persists” yani “bilmece sürüyor” diye anlatıyor; “fizik çöktü, hiçbir şey açıklayamıyor” demek fazla iddialı. ESA da Webb’in Hubble ölçümlerini doğruladığını, ölçüm hatası ihtimalini zayıflattığını yazıyor. james webb teleskobunun olayı “evren fiziğe meydan okudu” diye bağırılacak kadar basit değil, ama kozmoloji açısından bayağı ciddi bir mesele. mesele şu: evrenin bugünkü genişleme hızı, erken evren verilerine göre beklenenden daha yüksek ölçülüyor. buna hubble gerilimi deniyor. james webb’in katkısı da “acaba hubble teleskobunun ölçümlerinde hata mı vardı?” sorusunu biraz daha zayıflatması oldu. yani bilim insanları “fizik bitti” demiyor; “standart kozmoloji modelinde eksik bir parça olabilir” diyor. bu da zaten bilimin en güzel tarafı: evren bazen tahtaya yazılan formülü silip “bir daha düşün” diyor.