#1
ilyas salman, türk sinema, tiyatro ve dizi oyuncusu; yönetmen, senarist, yazar ve müzisyendir. Doğum tarihi konusunda kaynaklarda farklı bilgiler bulunmakla birlikte en yaygın kabul edilen tarih 14 ocak 1949’dur. Malatya’nın Arguvan ilçesine bağlı Asar köyünde doğmuştur. Bazı biyografilerde nüfus kaydındaki tarihin 1954 olduğu, gerçek doğumunun ise birkaç yıl daha önce gerçekleştiği belirtilmektedir.
Malatya Turan Emeksiz Lisesi’nden mezun olduktan sonra Ankara Devlet Konservatuvarı’nda eğitim gördü, ancak öğrenimini son sınıfta bıraktı. Oyunculuk kariyerine İstanbul Belediyesi Şehir Tiyatrosu’nda başladı. 1970’lerin ikinci yarısından itibaren sinemaya yöneldi ve özellikle Anadolu insanını, yoksul köylüyü, saf görünen ama hayatın içinde ayakta kalmaya çalışan karakterleri canlandırdığı filmlerle tanındı.
İlyas Salman’ın bilinen filmleri arasında Çöpçüler Kralı, Kibar Feyzo, Sultan, Erkek Güzeli Sefil Bilo, Banker Bilo, Hababam Sınıfı Güle Güle, Dolap Beygiri, Çiçek Abbas, Şaşkın Ördek, Fikrimin İnce Gülü ve Lal Gece yer alır. Özellikle Bilo ve Çiçek Abbas karakterleri, Türk sinemasının en tanınan halk tipi karakterleri arasına girmiştir.
Sinema oyunculuğunun yanında tiyatro çalışmalarını da sürdüren Salman, 1997-2000 yılları arasında Ankara Birlik Tiyatrosu’nda sahneye çıktı. İki sinema filmi yönetti; şiir, yazı ve türkü çalışmalarında bulundu. 2012 yılında Lal Gece filmindeki performansıyla Adana Altın Koza Film Festivali’nde Engin Günaydın ile birlikte en iyi erkek oyuncu ödülünü aldı.
Sanat yaşamı boyunca açık sözlü siyasi açıklamaları, sosyalist görüşleri ve düzen eleştirileriyle de tanındı. Bu nedenle yalnızca komedi oyuncusu olarak değil, düşüncelerini saklamayan muhalif bir sanatçı olarak da kamuoyunda yer edindi.
İlyas Salman’ı kalıcı yapan şey yakışıklı başrol kalıplarına uyması değil, halkın içinden çıkmış gerçek insanları oynamasıdır. Yoksulluğu komedi malzemesi yaparken karakterlerini ezdirmemiş, saf görünen insanların aslında sistemin açığını herkesten iyi gördüğünü göstermiştir. Türk sinemasında yüzü güldürürken insanın içini burkan oyuncuların en güçlü örneklerinden biridir.