#1
yandan yemiş, bir şeyin aslının kötü, eksik, ucuz, bozuk ya da taklit versiyonu olduğunu anlatmak için kullanılan argo bir ifadedir. Genellikle bir kişiyi, nesneyi, fikri veya tarzı küçümsemek amacıyla söylenir.
Bu ifade, “bir şey olmuş ama tam olmamış” anlamı taşır. Mesela kötü yapılmış bir taklit ürüne “yandan yemişi”, ünlü birine benzemeye çalışan ama çok başarısız kalan kişiye “yandan yemiş versiyonu”, kaliteli bir markanın ucuz ve özensiz benzerine de “yandan yemiş hali” denebilir.
Yandan yemiş ifadesi doğrudan bozukluk anlamı taşımaz; daha çok eksik kalite, sahte benzerlik ve olmamışlık hissi verir. Bir şeyin aslına özenilmiş ama aynı etki yakalanamamışsa bu kelime tam yerine oturur.
Günlük dilde mizahi bir aşağılama olarak kullanılır. “Bu telefon iPhone’un yandan yemişi gibi” dendiğinde anlatılmak istenen şey, telefonun iPhone’a benzemeye çalıştığı ama onun kalitesine veya havasına ulaşamadığıdır.
Kısaca yandan yemiş; orijinalin taklidi, kalitelinin ucuzu, havalının sönüğü, olmuş gibi yapan ama olamamış versiyonudur. Türkçenin kısa yoldan “bu biraz çakma olmuş” deme biçimlerinden biridir.