#1
Rüsuhi savaşçı, tam adı ibrahim rüsuhi savaşçı olan türk subayı ve mustafa kemal atatürk’ün uzun yıllar yakın çevresinde görev yapan yaverlerinden biri. internette adı zaman zaman “rasuhi savaşçı” şeklinde yazılsa da kaynaklarda geçen doğru kullanım rüsuhi savaşçı’dır.
1888 veya 1889 yılında beyoğlu, istanbul’da doğdu. kuleli askeri lisesi’nde eğitim gördükten sonra 1906’da harp okulu’na girdi ve 1909’da teğmen olarak mezun oldu. bağdat’taki 4. ordu’ya atanmasının ardından küçük zabit mektebi’nde görev yaptı. daha sonra beyрут ve bingazi’ye gönderildi. derne’de görev yaptığı sırada yaralandığı askeri kayıtlarda yer alıyor.
birinci dünya savaşı yıllarında farklı birliklerde ve karargahlarda görev aldı. 1920’de anadolu’ya geçerek ankara’da subay adaylarının yetiştirildiği talimgah ve ardından ankara merkez komutanlığı bünyesinde çalıştı. cumhuriyetin ilan edildiği dönemde atatürk’ün en yakınındaki askerlerden biri haline geldi.
1923’te salih bozok’un milletvekili seçilmesinin ardından boşalan cumhurbaşkanlığı başyaverliği görevine getirildi. rüsuhi savaşçı bu göreve farklı dönemlerde dört kez atandı ve toplam yaklaşık altı yıl cumhurbaşkanlığı başyaverliği yaptı. 1931 tarihli bir telgrafta da kendisini “riyaseti cumhur baş yaveri” olarak imzaladığı görülüyor.
atatürk’ün gezilerinde, resmi ziyaretlerinde ve günlük programlarında sık sık yanında bulundu. 18 eylül 1928’de samsun-amasyа tren yolunda atatürk, ismet inönü ve dönemin önemli askerleriyle birlikte çekilmiş fotoğrafları da bulunuyor.
rüsuhi savaşçı’nın atatürk açısından ayrı bir yeri daha var. atatürk’ün 1914’te kaleme aldığı “zabit ve kumandan ile hasbıhal” eserinde sözünü ettiği asker rüsuhi savaşçı’dır. bazı kaynaklarda teşkilat-ı mahsusa ile bağlantısı olduğu da ileri sürülüyor ancak bu bilgi kesin bir biyografik veri olarak kabul edilmiyor.
1933’te ordudan emekli oldu. ikinci dünya savaşı sırasında deneyimli emekli subayların yeniden görevlendirilmesi üzerine 1941’de hizmete çağrıldı. hatay hassa ve daha sonra eyüp askerlik şubelerinde görev yaptı. 31 mart 1947’de ikinci kez emekliye ayrıldı. harp madalyası ve istiklal madalyası sahibiydi.
18 temmuz 1959’da geçirdiği kalp krizi sonucu hayatını kaybetti. sabiha hanım ile evliydi. erdoğan, atilla ve ferhunde isimlerinde üç çocuğu vardı.
son yıllarda sosyal medyada “atatürk’ü defalarca ölümden kurtaran koruma” ve “çok ağır barut koktuğu söylenen adam” ifadeleriyle yeniden gündeme geldi. ancak bu anlatıların özellikle “defalarca ölümden kurtardı” kısmını doğrulayan güvenilir tarihsel bir kayıt bulunmuyor. doğrulanabilen tarafı, rüsuhi savaşçı’nın atatürk’ün gerçekten yakınında bulunan, cumhurbaşkanlığı başyaverliği yapmış ve cumhuriyetin ilk yıllarındaki birçok önemli ana bizzat tanıklık etmiş bir asker olduğudur.