#1
irtikap, bir kamu görevlisinin, görevinin sağladığı nüfuz veya güveni kötüye kullanarak kendisine ya da başka birine menfaat sağlaması veya menfaat vaadi alması suçudur. türk ceza kanunu’nun 250. maddesinde düzenlenmiştir.
suç üç biçimde işlenebilir. kamu görevlisinin kişiyi baskı altında bırakarak menfaat sağlaması “icbar suretiyle irtikap”, hileli davranışlarla ikna etmesi “ikna suretiyle irtikap”, kişinin içinde bulunduğu yanılgıdan yararlanması ise “hatadan yararlanma suretiyle irtikap” olarak adlandırılır.
icbar suretiyle irtikabın cezası 5 yıldan 10 yıla, ikna suretiyle irtikabın cezası 3 yıldan 5 yıla, kişinin hatasından yararlanılarak işlenen halinin cezası ise 1 yıldan 3 yıla kadar hapistir. sağlanan menfaatin değeri ve mağdurun ekonomik durumu dikkate alınarak cezada yarısına kadar indirim yapılabilir.
irtikap ile rüşvet arasındaki temel fark, tarafların konumudur. rüşvette taraflar menfaat karşılığında anlaşırken, irtikapta kamu görevlisi makamının oluşturduğu nüfuzu veya güveni kullanarak kişiyi mecbur bırakır, kandırır ya da kişinin hatasından yararlanır. bu nedenle her menfaat ilişkisi otomatik olarak irtikap sayılmaz; olayın nasıl gerçekleştiği ve tarafların iradesi belirleyicidir.