#1
iban dolandırıcılığı, sahte ilan, ürün satışı, kiralık ev, iş teklifi, yatırım vaadi, kapora veya borç bahanesiyle mağdurun bir banka hesabına para göndermesinin sağlandığı dolandırıcılık yöntemidir. Dolandırıcılar çoğu zaman başkasına ait, kiralanmış ya da para karşılığında kullandırılan banka hesaplarını kullanır.
Yöntemin temelinde güven ve acele baskısı vardır. “Başka müşteri bekliyor”, “kaporayı şimdi gönder”, “hesap şirket sahibinin değil muhasebecinin”, “ürünü ayırmam için ödeme yapmalısın” gibi cümlelerle kişinin araştırma yapması engellenir. Para gönderildikten sonra ilan kaldırılır, telefon kapatılır veya mağdur engellenir.
IBAN’ın geçerli olması, hesabın güvenilir olduğu anlamına gelmez. Hesap sahibinin adı satıcıyla uyuşmuyorsa, ödeme açıklaması boş bırakılmak isteniyorsa, yazılı sözleşme veya fatura verilmiyorsa ve yalnızca havale talep ediliyorsa dolandırıcılık ihtimali yükselir.
Banka hesabını “komisyon karşılığında” başkasına kullandırmak da masum bir gelir yöntemi değildir. Bu hesaplar dolandırıcılık ve kara para aklama işlemlerinde kullanılabilir; hesap sahibi ciddi hukuki ve cezai sonuçlarla karşılaşabilir. Ticaret Bakanlığı da banka hesaplarının üçüncü kişilere kullandırılmaması konusunda uyarıda bulunmaktadır.
Para gönderildiyse vakit kaybetmeden bankayla iletişime geçilmeli, transferin durdurulması veya alıcı hesaba bloke konulması talep edilmelidir. Dekont, ilan görüntüsü, mesajlar, telefon numarası ve profil bilgileri silinmemeli; polis merkezi, Cumhuriyet Başsavcılığı veya Siber Suçlarla Mücadele birimine başvurulmalıdır.
Kısacası IBAN dolandırıcılığı, sahte bir banka hesabı üretmekten çok gerçek bir hesabı sahte güven aracı olarak kullanmaktır. En net kural şudur: kişi, ürün ve sözleşme doğrulanmadan gönderilen para çoğu zaman geri dönmez.