#1
cep telefonu, kablosuz iletişim ağları üzerinden ses, mesaj ve veri aktarımı yapabilen taşınabilir elektronik haberleşme cihazıdır. Sabit telefondan farkı, kullanıcının belli bir hatta bağlı kalmadan baz istasyonları aracılığıyla mobil ağa bağlanabilmesidir. Bu yüzden “cep telefonu” sadece küçük telefon demek değildir; hareket halindeyken iletişim kurmayı mümkün kılan hücresel sistemin kullanıcı tarafındaki cihazıdır.
Çalışma mantığı basitçe şudur: telefon, radyo frekansı sinyalleriyle en yakın baz istasyonuna bağlanır. Arama, mesaj ya da internet verisi operatör ağı üzerinden karşı tarafa iletilir. Mobil ağların “hücresel” diye adlandırılmasının sebebi, kapsama alanının küçük bölgelere yani hücrelere ayrılmasıdır.
Cep telefonunun fikri 20. yüzyılın ortalarında gelişti. Araç telefonları daha önce vardı fakat bugünkü anlamda elde taşınabilir cep telefonu için en önemli dönüm noktası 1973’tür. Motorola mühendisi Martin Cooper, 3 Nisan 1973’te ilk elde taşınabilir cep telefonu görüşmesini yaptı. Bu görüşmede kullanılan cihaz Motorola DynaTAC prototipiydi.
İlk ticari cep telefonu ise 1983’te piyasaya çıkan Motorola DynaTAC 8000X kabul edilir. Yaklaşık 1 kilogram ağırlığında, büyük antenli, pahalı ve sınırlı batarya ömrüne sahipti. Buna rağmen iletişim tarihinde devrim sayıldı; çünkü telefon artık evin, ofisin ya da arabanın içinde sabit kalmak zorunda değildi.
1990’larda GSM teknolojisiyle cep telefonları yaygınlaştı. 2000’lerde kameralı, renkli ekranlı, internet bağlantılı modeller çıktı. 2007’de iPhone’un tanıtılması ve ardından Android telefonların yayılmasıyla cep telefonu, klasik konuşma cihazından akıllı telefona dönüştü. Artık telefon; kamera, bilgisayar, harita, banka, medya oynatıcı ve sosyal iletişim merkezi gibi çalışmaya başladı.
Bilimsel olarak cep telefonu, iyonlaştırıcı olmayan elektromanyetik dalgalarla çalışan bir haberleşme aracıdır. Yani çalışma prensibi radyo sinyallerine dayanır. Toplumsal olarak ise insanın iletişim biçimini, haber alma hızını, çalışma düzenini ve gündelik alışkanlıklarını kökten değiştirmiştir.
Kısaca cep telefonu, 1973’te elde taşınabilir ilk görüşmeyle başlayan, 1983’te ticari ürüne dönüşen ve 2000’lerden sonra insan hayatının merkezine yerleşen modern iletişim cihazıdır. Bugün artık sadece arama yapmak için değil, dünyaya bağlanmak için kullanılır.