#1
bozkurt lotus olayı, türkiye cumhuriyeti’nin uluslararası hukuk alanındaki en önemli erken dönem davalarından biridir. olay 2 ağustos 1926’da, fransız bayraklı lotus gemisi ile türk bayraklı bozkurt gemisinin midilli açıklarında çarpışmasıyla başladı. kazada bozkurt gemisi battı ve 8 türk denizci hayatını kaybetti.
lotus gemisi istanbul’a geldiğinde türk makamları, geminin nöbetçi subayı monsieur demons hakkında soruşturma başlattı. fransa ise “olay açık denizde oldu, fransız gemisindeki görevliyi ancak fransa yargılayabilir” diyerek türkiye’nin yargılama yetkisine itiraz etti. mesele 1927’de uluslararası daimi adalet divanı’na taşındı.
türkiye’yi davada adalet bakanı mahmut esat bey savundu. divan, 7 eylül 1927’de türkiye lehine karar verdi. kararın özü şuydu: uluslararası hukukta açıkça yasaklanmamış bir konuda devletin yargı yetkisini kullanması mümkündür. Bu yaklaşım daha sonra “lotus ilkesi” olarak anıldı.
bozkurt lotus olayı bu yüzden sadece bir gemi kazası değildir. genç cumhuriyetin “ben de uluslararası hukukta tarafım, hakkımı savunurum” dediği sembolik davalardan biridir. mahmut esat bey’in sonradan “bozkurt” soyadını alması da bu olayla ilişkilendirilir.