aziz sancar'ın beyin tümörlerini yok etmesi

aziz sancar'ın farelerde glioblastoma tümörlerini yok eden tmz + edu çalışması - 2026 nobel kimya ödüllü aziz sancar liderliğindeki unc school of medicine araştırmacılarının, glioblastomaya karşı temozolomid ve edu molekülünü birlikte kullanarak geliştirdiği deneysel tedavi çalışmasıdır. araştırma pnas'ta yayımlandı. glioblastoma, beynin en saldırgan kötü huylu tümörlerinden biridir. mevcut tedavide ameliyat, radyoterapi ve temozolomid kullanılır ancak tümörün yeniden ortaya çıkması sık görülür. sancar'ın ekibi, standart tedavide kullanılan temozolomidi dna sentezini hedefleyen 5-ethynyl-2'-deoxyuridine yani edu ile birleştirerek tümör hücrelerine iki farklı dna hasarı mekanizması üzerinden saldırdı. insan glioblastoma hücrelerinin fare beynine yerleştirildiği deneylerde sonuçlar oldukça güçlü oldu. u87 tümörü taşıyan farelerde tedavi uygulanmayan grup 30 gün içinde ölürken, tmz ve edu'nun birlikte verildiği grupta görüntülenebilir tümör 23. günde tamamen ortadan kalktı. bu farelerin tamamı 250 günü aşan takip süresinin sonuna kadar hayatta kaldı. gbm8 tümör modelinde de benzer sonuç elde edildi. tmz ve edu kombinasyonu verilen farelerin tamamı 170 günlük takip sonunda hayattaydı ve tümörsüz olarak değerlendirildi. araştırmacılar iki ilacın birlikte kullanıldığında tek tek kullanımlarından daha güçlü bir sinerjik etki oluşturduğunu belirledi. çalışmada ameliyatla insanlardan çıkarılmış canlı glioblastoma dokuları da test edildi. dört hastadan alınan örneklerin birinde güçlü sinerjik etki, diğerlerinde ise iki ilacın etkilerinin birbirine eklendiği sonuçlar görüldü. bu durum tedavinin gelecekte tümörün genetik yapısına göre kişiselleştirilmesinin gerekebileceğini gösterdi. tmz + edu tedavisi henüz insanlarda uygulanmış bir glioblastoma tedavisi değildir. elde edilen sonuçlar preklinik aşamadadır. çalışmanın önemi, bazı fare modellerinde tümörün tamamen ortadan kaldırılması, geri dönüşünün engellenmesi ve deney boyunca yüzde 100 sağkalım elde edilmesidir. sonraki aşama tedavinin insan klinik çalışmalarına taşınmasıdır.